Zvornik, grad na obali Drine, krije bogatu istoriju i brojne znamenitosti koje mnogi prolaznici, pa čak i domaći ljudi, često ne poznaju dovoljno. Od srednjovekovnih zidina Đurđev grada do mirnih obala Zvorničkog jezera, ovaj kraj nudi spoj istorije, prirode i kulture koji osvaja na prvi pogled.
Đurđev grad – čuvar iznad Drine
Na brdu iznad grada, kao tihi svedok prošlih vekova, uzdiže se Zvornička tvrđava, poznata i kao Đurđev grad. Ovaj veličanstveni kompleks, koji potiče s kraja 13. ili početka 14. veka, jedan je od najvrednijih spomenika srednjovekovne arhitekture u Bosni i Hercegovini. Naziv duguje despotu Đurađu Brankoviću, a kroz vekove su je dograđivali i menjali Turci, a zatim i Austrougari.
Tvrđava se sastoji iz tri dela – Donjeg, Srednjeg sa Velikom kulom od 20 metara, i Gornjeg grada sa koga se pruža pogled koji oduzima dah. Sa uzvišenja iznad Zvornika, vidi se ceo grad, Zvorničko jezero i Drina koja deli, ali i spaja narode s obe obale. U neposrednoj blizini nalazi se i Crkva Svete Petke Trnove, mesto koje dodatno naglašava duhovni značaj ovog područja. Do Gornjeg grada vode staze sa imenima nadahnutim starim legendama i pričama koje se i danas prepričavaju među meštanima.
Gradska kapija – srce starog Zvornika
Donji grad i njegova prepoznatljiva Gradska kapija nekada su bili centar vojnog života. U vreme turske vladavine tu su bile barake, konjušnice i skladišta, a kasnije i zatvori. Upravo na ovom mestu 1815. godine pogubljen je legendarni Stojan Čupić – Zmaj od Noćaja, junak Prvog srpskog ustanka. Danas je Gradska kapija simbol starog Zvornika i nezaobilazna stanica svakog posetioca koji želi da oseti dah istorije.
Zvorničko jezero – mir Drine i planina
Oko 18 kilometara od centra grada prostire se Zvorničko jezero, veštačka akumulacija nastala izgradnjom brane na Drini. Površina od oko 8 kvadratnih kilometara okružena je pitomim obroncima, vikendicama i malim plažama. Mnogi dolaze da uživaju u kupanju, vožnji čamcem, kajakom ili jednostavno da predahnu u tišini prirode. Jezero je idealno i za ljubitelje vodenih sportova – od skijanja na vodi do vožnje gliserom.
Kasina – kulturni simbol grada
U samom srcu Zvornika nalazi se zgrada Kasine, sagrađena 1910. godine. Nekada oficirski dom, a kasnije centar društvenog života, Kasina je danas dom Biblioteke i Muzejske zbirke. Njena žuta fasada i klasična arhitektura prepoznatljiv su detalj u gradskoj panorami. U muzejskim prostorijama čuva se više od 2.000 eksponata koji svedoče o burnoj istoriji ovog kraja – od praistorije do savremenog doba.
Ispred zgrade nalazi se mali lapidarijum, otvoreni muzej sa kamenim spomenicima, rimskim artefaktima i srednjovekovnim stećcima. Nedaleko od Kasine uzdiže se i prelepa Andraševa vila, još jedan svedok nekadašnjeg građanskog duha Zvornika.
Most Kralja Aleksandra – veza dva sveta
Jedan od najpoznatijih simbola grada svakako je most Kralja Aleksandra I Karađorđevića, izgrađen 1929. godine. Tokom Drugog svetskog rata most je srušen, a obnovljen je 1946. godine kada je nosio ime narodnog heroja Filipa Kljajića Fiće. Nakon više od pola veka, most je 2009. godine ponovo dobio svoje prvobitno ime. Danas je pešački prelaz koji povezuje Bosnu i Srbiju, ali i omiljeno mesto za hrabre mladiće koji skaču u Drinu – tradicija po kojoj je Zvornik nadaleko poznat.
Kušlat – tvrđava među oblacima
Na oko 15 kilometara južno od Zvornika, na mestu gde se reka Jadar uliva u Drinjaču, uzdiže se srednjovekovni grad Kušlat. Osnovan u 13. veku, ovaj kameni biser izgrađen je na litici koja kao da dodiruje nebo. Putopisac Evlija Čelebija ga je opisao kao „grad od kamena, okrugao i ponosit, sa pogledom koji para oblake“. Danas su od njega ostale ruševine, ali energija i pogled sa vrha i dalje oduzimaju dah.
Hram Rođenja Svetog Jovana Preteče
U centru Zvornika nalazi se Hram Rođenja Svetog Jovana Preteče, podignut na temeljima starog hrama još 1817. godine. Tokom 19. veka bio je sedište zvorničkih mitropolita, a do danas čuva dragocene ikone, stare crkvene knjige i zastavu Srpskog zanatskog društva. Zvona koja i danas odjekuju Zvornikom poklonio je lično Kralj Aleksandar I Karađorđević 1927. godine.
Zvornik – grad na Drini koji se ne zaboravlja
Bilo da dolazite zbog istorije, prirode ili jednostavno mira koji pruža reka Drina, Zvornik će vas dočekati otvorenog srca. U njegovim starim ulicama, tvrđavama i mostovima oseća se duh prošlih vremena, ali i toplina ljudi koji čuvaju uspomene na vekove iza nas.
Ako do sada niste, vrijeme je da otkrijete sve što Zvornik nudi – jer ovaj grad ima dušu koja se pamti.